Κριτική: Πόλεμος και διπλωματία στη Μέση Ανατολή

Πόλεμος και διπλωματία στη Μέση Ανατολή

Η δράση του Λώρενς της Αραβίας

Τιμή batsioulas.gr:  19.71EUR
Τιμή καταλόγου:  21.90EUR
admin admin  
Στο συγκεκριμένο έργο η δράση της αινιγματικής προσωπικότητος του Έντουαρντ Λώρενς, γνωστού ως «Λώρενς της Αραβίας», αποτελεί την αφορμή για μιαν άψογη εκ μέρους του συγγραφέως ιστορική αφήγηση του Αραβοτουρκικού πολέμου, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα τον καθορισμό των σφαιρών επιρροής στη Μέση Ανατολή. Η δομή του ως άνω πονήματος εκτυλίσσεται αφενός επί της πρώτης ιστορικής γραμμής της βιογραφίας του Λώρενς της Αραβίας, με κομβικά σημεία τις ανασκαφές στην Καρχεμίδα, όπου συναντάμε τον Λώρενς ως αρχαιολόγο- ιστοριοδίφη, και την άφιξή του στις 16 Οκτωβρίου του 1916 στην Τζέντα, από όπου θα τον παρακολουθήσουμε ως επιστήμονα λόγιο- διπλωμάτη μέχρι την μετεξέλιξή του σε στρατιωτικό ηγέτη, και αφετέρου επί της άλλης ιστορικής γραμμής, που ακολουθεί την τύχη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Τα 82 κεφάλαια του έργου, από το πρώτο που αφορά στη μυστική καταγωγή του Λώρενς, μέχρι το τελευταίο, που καταλήγει με την ιστορική σύνοψη του Μεσανατολικού ζητήματος, μας περιγράφουν όλα, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα γύρω από τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, τις Γερμανοτουρκικές σχέσεις, την Μέση Ανατολή και τα ιδιάζοντα ζητήματα της, τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών, τη Γερμανική διείσδυση μέχρι την περιοχή του Αφγανιστάν, την «τσιχάντ» στη Σαχάρα και τον πόλεμο των Τουαρέγκ, την αποστολή της λεγεώνας των ξένων και πλήθος άλλων στοιχείων, που κρατούν αμείωτο και έντονο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Η πλοκή είναι εξόχως γοητευτική, γιατί ουσιαστικά πρόκειται για παράλληλη αφήγηση του ιστορικού των «πορειών ζωής» μιας αυτοκρατορίας και ενός χαρισματικού προσώπου. Έτσι αναδεικνύεται η σημασία, που έχει, η δράση της ανθρώπινης προσωπικότητος μέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι, κυρίως σε μεταίχμιο εποχών, τότε που ο κόσμος «όπως τον ξέραμε» ξεψυχά και ένας νέος γεννιέται. Στην πλοκή του έργου του T. Breidel- Χατζηδημητρίου ενάργεια αξιοζήλευτη προσδίδει ο εμπλουτισμός του συγγραφικού υλικού με φωτογραφικό και άλλο υλικό, που από κοινού συγκλίνουν στην κατεύθυνση της ορθής ταξινόμησης του συνολικού πληροφοριακού υλικού του βιβλίου, που είναι τιτάνιο: Τα πολύτιμα επιπρόσθετα στοιχεία του βιβλίου (βιογραφικά, γενεαλογικά, ενδυματολογικά, ετυμολογικά, λεξιλογικά, ιστορικά, διπλωματικά, πολιτικά, ιστοριοδιφικά, στρατιωτικά, γεωστρατηγικά) συνήθως παρουσιάζονται στις λεζάντες του τεράστιου και σπάνιου φωτογραφικού υλικού, των πινάκων, των χαρτών και των υποσημειώσεων. Όλες οι φωτογραφίες, οι πίνακες, οι χάρτες και κάθε άλλο εμβόλιμο στοιχείο είναι τοποθετημένα στο σημείο εκείνο της οπτικής ανάγνωσης του βιβλίου , που ο αναγνώστης τα χρειάζεται για να συμπληρώσει την εικόνα που σχηματίζει για τα πρόσωπα, τα γεγονότα και τις καταστάσεις. Με αυτή την τεχνική, το βιβλίο προσομοιάζει σε ένα κινηματογραφικό ντοκυμαντέρ. Η αφηγηματική τεχνική του συγγραφέως, ακολουθώντας κι αυτή την ως άνω τεχνική, σκιαγραφεί με ενάργεια τα πρόσωπα, στήνει σκηνοθετικά το σκηνικό, φωτίζει την αφήγηση από πολλές οπτικές γωνίες με άμεσες και έμμεσες πληροφορίες, πάντα στηριγμένες στην στέρεα βιβλιογραφική θεμελίωση του πονήματος και στο πλούσιο αρχειακό υλικό. Ο χρόνος των γεγονότων κυλά διττώς: ακολουθεί βασικά τη διαδοχή του φυσικού χρόνου της ακολουθίας των γεγονότων, αλλά και προβαίνει , όπου αυτό απαιτείται στην τεχνική της «αφηγηματικής αναχρονίας», είτε με ανάληψη (flashback), δηλαδή αναδρομική αφήγηση γεγονότων, που ενώ προηγούνται απαιτείται η επικαιροποίησή τους, είτε με πρόληψη (flashforward) δηλαδή πρόδρομη αφήγηση, προοικονομία στοιχείων, που χρειάζονται ώστε ο αναγνώστης να συλλάβει την αλληλουχία και την αιτιώδη σχέση των γεγονότων μεταξύ τους. Είναι αληθές ότι κάθε αφήγηση ως πράξη επικοινωνίας προϋποθέτει το σύνθετο και συνήθως «δυσλειτουργικό» τριώνυμο αφηγητής (πομπός), αφηγηματικό περιεχόμενο (μήνυμα), αναγνώστης (δέκτης). Ακόμη ισχυρότερα η αφήγηση πραγματικών γεγονότων απαιτεί την, ιδιάζουσας βαρύτητας, δυσχερή επίτευξη συνύπαρξης ψυχαγωγικού και πληροφοριακού σκοπού. Εν προκειμένω ο συγγραφέας, με ύφος οικείο και συγχρόνως αποστασιοποιημένος (δυο ιδιότητες φαινομενικώς αντίθετες αλλά ουσιαστικώς συμπληρωματικές) με σταθερή εσωτερική εστίαση στην ιστορική ακρίβεια και γνώση, όσον το δυνατόν περισσοτέρων παραμέτρων, λειτουργεί ως ιδανικός «ετεροδιηγηματικός» αφηγητής: κρατεί ο ίδιος τον λόγο και εναλλακτικώς περνά από τη διήγηση στην εξιστόρηση γεγονότων, στην περιγραφή για την απόδοση και «αναπαράσταση» τόπων, προσώπων, καταστάσεων αλλά και σχολίων με γνώμες, κρίσεις και γενικεύσεις. Διεξερχόμενος κανείς το έργο αυτό του T. Breidel – Χατζηδημητρίου, για τον Λώρενς της Αραβίας, ανακαλύπτει πλήθος γνώσεων που ο ίδιος δεν ήξερε, ενθυμείται μεγάλο αριθμό από όσα ήδη εγνώριζε και είχε παραμερίσει στη μνήμη του, αλλά κυρίως γοητεύεται από το ταξίδι … …Ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο, ενώ κάπου εκεί, προς το τέλος, αρχίζει να «νοιώθει» τη ζέστη και τη σκόνη της ερήμου κάτω από τον καυτό ήλιο της ημέρας, το τρομερό κρύο και τους ήχους της νύχτας κάτω από τον απέραντο ουρανό … με δυο «πλατωνικούς» λόγους: βιώνει «μέθεξιν». ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Εν Αθήναις, Απρίλιος 2015 Δρ. Κωνσταντίνα Παλαμιώτου-Θωμαΐδου
Παρουσίαση 1 ως 1 (από 1 κριτικές) Αποτελέσματα:  1 
Εισαγωγή Κριτικής:
Όνομα:
Επίθετο:
e-mail*:
Αξιολόγηση: Δεν μου αρέσει Μου αρέσει
Το e-mail σας δεν θα εμφανίζεται στις σελίδες μας και ζητείται για λόγους ασφαλείας.
Οι εκδόσεις Ν. & Σ. Μπατσιούλας δεν θα χρησιμοποιήσουν τα προσωπικά σας δεδομένα χωρίς την άδειά σας.
Για περισσότερα δείτε εδώ:  Προσωπικά δεδομένα